Âm thanh của một miền ký ức

(Sóng trẻ) - Trên bầu trời làng Bá Dương Nội, Hà Nội, những cánh diều sáo vẫn đều đặn bay cao, mang theo âm thanh vi vu đặc trưng của một làng nghề truyền thống lâu đời. Không chỉ là món đồ chơi dân gian, diều sáo còn chứa đựng những giá trị văn hóa, tinh thần và niềm tự hào được người dân nơi đây gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Hơn 1.500 năm lưu giữ tiếng sáo diều
Những âm thanh trầm bổng vang lên giữa bầu trời chính là tiếng sáo diều - âm thanh đã gắn bó với đời sống người dân làng Bá Dương Nội từ bao đời nay. Nằm ven sông Hồng, làng Bá Dương Nội thuộc Hà Nội được biết đến là một trong những địa phương lưu giữ nghề làm diều sáo truyền thống với lịch sử hơn 1.500 năm.

1.png
Cổng làng Bá Dương Nội. (Như Quỳnh)

Diều sáo Bá Dương Nội mang những đặc điểm riêng với khung tre uốn cong hình cánh cung, kết hợp cùng hệ thống sáo trúc được gắn trên thân diều. Khi gặp gió và bay lên cao, luồng không khí đi qua những chiếc sáo tạo nên âm thanh vi vu, trầm bổng, vang vọng giữa không trung.

8.png
Diều sáo Bá Dương Nội với những đường nét riêng. (Ảnh: Như Quỳnh)
3.png
Âm thanh sáo diều vang vọng trên bầu trời xanh. (Ảnh: Như Quỳnh)

Tại ngôi làng này, nhóm phóng viên gặp gỡ nghệ nhân Nguyễn Văn Quyết, người có hơn 40 năm gắn bó với công việc chế tác diều sáo. Dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân, hành trình làm nên một cánh diều được bắt đầu từ những nguyên liệu tưởng chừng đơn giản nhưng đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm của người thợ.

Tỉ mỉ trong từng công đoạn làm diều
Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Quyết, quy trình làm một chiếc diều sáo cơ bản gồm bốn công đoạn: vót khung diều, uốn khung, dán diều và buộc dây lèo để cân chỉnh.

2.png
Nghệ nhân làm một chiếc diều sáo. (Ảnh: Như Quỳnh)

Trong đó, vót khung được xem là bước quan trọng nhất. Những thanh tre cần được vót đều, đảm bảo độ cân đối để khi hoàn thiện, diều có thể giữ thăng bằng và bay ổn định. Ông Quyết cho biết: "Chỉ một sai lệch nhỏ trong quá trình tạo khung cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng đón gió của cánh diều".

Sau khi hoàn thiện các nan tre, người thợ tiến hành uốn khung theo hình dáng đặc trưng, sau đó dán phần thân diều và buộc dây lèo. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự chính xác, bởi ngoài hình dáng, khả năng bay và phát ra âm thanh của diều còn phụ thuộc vào cách người thợ chế tác, cân chỉnh.

6.png
Công đoạn cuối cùng khi làm một chiếc diều sáo. (Ảnh: Như Quỳnh)

Từng công đoạn đều thể hiện rõ hơn về sự công phu phía sau một cánh diều sáo. Từ những thanh tre thô sơ, qua bàn tay người thợ, một sản phẩm hoàn chỉnh dần thành hình.

7.png
Ông Quyết sử dụng những hình ảnh truyền thống để đưa lên diều. (Ảnh: Như Quỳnh)

Cánh diều mang theo giá trị văn hóa của làng quê
Không chỉ là sản phẩm của một nghề thủ công truyền thống, diều sáo còn gắn liền với đời sống văn hóa và tinh thần của người dân Bá Dương Nội. Những cánh diều được người dân trân trọng, gìn giữ trong không gian trang trọng của mỗi gia đình, như một cách lưu giữ ký ức và truyền thống quê hương.

Đối với người dân nơi đây, diều sáo không đơn thuần là một món đồ chơi có thể sử dụng trong những ngày gió đẹp. Tiếng sáo diều đã trở thành âm thanh thân thuộc, gắn với tuổi thơ, những mùa thả diều và những kỷ niệm của nhiều thế hệ.

5.png
Người dân thả diều hàng chiều. (Ảnh: Như Quỳnh)

Chính vì vậy, việc gìn giữ nghề làm diều không chỉ là duy trì một phương thức sản xuất thủ công mà còn là bảo tồn những giá trị văn hóa đã ăn sâu vào đời sống cộng đồng.

4.png
Chiếc diều sáo, từ to đến nhỏ, từ hiện đại đến cổ kính đều mang tinh thần của làng nghề. (Ảnh: Như Quỳnh)

Hơn cả một trải nghiệm dân gian, hành trình làm và thả diều giúp người tham gia hiểu thêm về sự khéo léo, kiên nhẫn của những nghệ nhân làng nghề. Mỗi cánh diều bay lên không chỉ mang theo tiếng sáo đặc trưng mà còn gửi gắm câu chuyện về một nghề thủ công được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Giữa những đổi thay của cuộc sống hiện đại, tiếng sáo diều Bá Dương Nội vẫn vang lên như một dấu ấn riêng của miền quê ven sông Hồng. Để âm thanh ấy không chỉ còn trong ký ức, việc tiếp tục gìn giữ, giới thiệu và lan tỏa nghề làm diều sáo đến thế hệ trẻ sẽ là cách để những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được nối dài.

Cùng chuyên mục

Đừng bỏ lỡ
Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Cô giáo Phạm Thị Huyền và ba thập kỷ nâng bước những mảnh đời khuyết

Tin nổi bật2 tuần trước

(Sóng trẻ) - Gần 30 năm qua, có một lớp học không tiếng trống trường, không yêu cầu giấy khai sinh, không thu một khoản học phí vẫn đều đặn duy trì mỗi ngày. Từ những ngày đầu tiên, cô đã kiên trì, đồng hành cùng các em trong hành trình tiếp cận tri thức

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Hơn nửa thế kỷ 'tiếp lửa' nghề bánh cuốn Thanh Trì

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng trẻ) - Nằm trên góc phố nhỏ tại phường Vĩnh Hưng (Hà Nội), cửa hàng bánh cuốn Thanh Trì cô Lan níu chân thực khách bởi sự dân dã, đậm đà bản sắc ẩm thực Hà Thành.

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Nghệ thuật cải lương trong dòng chảy thời đại số

Tin nổi bật3 tuần trước

(Sóng trẻ) - Sự phát triển của công nghệ và các nền tảng số đang làm thay đổi cách công chúng tiếp cận nghệ thuật truyền thống. Trước những chuyển động ấy, cải lương cũng đứng trước bài toán thích ứng với phương thức tiếp cận mới, nhằm gìn giữ những giá

XEM THÊM TIN

SỰ KIỆN NỔI BẬT

TIN ẢNH

XEM NHIỀU NHẤT

TIN NỔI BẬT

DIỄN ĐÀN