Mời bạn đọc tham gia diễn đàn “Người trẻ và lựa chọn sinh con”

(Sóng trẻ) - Mức sinh của Việt Nam đã xuống dưới ngưỡng thay thế, trong khi đó nhiều người trẻ lựa chọn trì hoãn, sinh ít con hoặc không sinh con. Đằng sau những quyết định ấy là quan niệm sống mới, áp lực kinh tế hay những rào cản chưa tháo gỡ được?

Theo số liệu được Cục Dân số, Bộ Y tế công bố, tổng tỷ suất sinh của Việt Nam năm 2025 là 1,93 con mỗi phụ nữ, tăng nhẹ so với mức 1,91 năm 2024, song vẫn thấp hơn mức sinh thay thế 2,1 con. Mức sinh cũng khác biệt giữa các địa phương, với TP HCM ở mức 1,51 con mỗi phụ nữ, trong khi Điện Biên là 2,91 con.

Những con số này cho thấy mức sinh không chỉ là vấn đề chung của cả nước mà còn có sự khác biệt theo từng địa bàn và điều kiện kinh tế - xã hội.

Việc làm, thu nhập, nhà ở và chi phí nuôi dạy con có thể ảnh hưởng đến khả năng thực hiện dự định làm cha mẹ. Báo cáo Tình trạng Dân số Thế giới năm 2025 của Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA), dựa trên khảo sát tại 14 quốc gia, ghi nhận những rào cản kinh tế, xã hội khiến nhiều người khó có được số con mong muốn. Vì vậy, cần xem xét cả khoảng cách giữa mong muốn sinh con và điều kiện thực hiện.

Bên cạnh tài chính, sự phân chia trách nhiệm chăm sóc, dịch vụ giữ trẻ và điều kiện làm việc cũng tác động đến lựa chọn sinh con. Khả năng cân bằng công việc với gia đình phụ thuộc vào sự hỗ trợ mà người làm cha mẹ có thể tiếp cận.

Chính sách dân số đang có những điều chỉnh nhằm hỗ trợ người dân sinh và nuôi dạy con. Luật Dân số có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 quy định trường hợp sinh con thứ hai, thời gian nghỉ thai sản của lao động nữ là 7 tháng, lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con. Luật cũng quy định các biện pháp hỗ trợ tài chính cho một số nhóm và ưu tiên tiếp cận nhà ở xã hội đối với người có từ hai con đẻ trở lên theo quy định của pháp luật về nhà ở.

Từ những vấn đề trên, Sóng Trẻ mở diễn đàn “Người trẻ và lựa chọn sinh con”, lắng nghe trải nghiệm và quan điểm của bạn đọc theo ba hướng.

- Lựa chọn sinh con và mong muốn cá nhân. Bạn dự định có con, trì hoãn, sinh thêm hay lựa chọn không sinh con? Điều gì dẫn đến quyết định ấy?

- Khoảng cách giữa mong muốn và điều kiện thực tế. Thu nhập, nhà ở, công việc hay trách nhiệm chăm sóc đang ảnh hưởng thế nào đến dự định của bạn?

- Sự hỗ trợ từ gia đình, nơi làm việc và chính sách. Bạn cần những điều kiện nào để thực hiện lựa chọn của mình? Các hỗ trợ hiện nay đã đáp ứng nhu cầu đến đâu?

Sóng Trẻ mời bạn đọc chia sẻ câu chuyện, trải nghiệm và đề xuất về diễn đàn qua phần bình luận dưới bài hoặc email [email protected]. Bài gửi vui lòng kèm họ tên, tuổi, nghề nghiệp và thông tin liên hệ để ban biên tập thuận tiện trao đổi.