Hành trình tái hiện nghệ thuật khảm trai truyền thống

(Sóng trẻ) - Workshop “Khảm” thuộc dự án “Thủy Sắc Vân Trai” đã mang đến cho người trẻ cơ hội tìm hiểu và trực tiếp trải nghiệm quy trình chế tác sản phẩm khảm xà cừ, góp phần đưa nghệ thuật khảm trai truyền thống đến gần hơn với công chúng.

Sự kiện được tổ chức tại Bảo tàng Hà Nội, kết hợp giữa triển lãm và workshop trải nghiệm. Tại đây, người tham gia được tìm hiểu về nghệ thuật khảm trai - một loại hình thủ công truyền thống lâu đời của Việt Nam, đồng thời trực tiếp thực hiện các công đoạn chế tác trâm cài khảm xà cừ trên nền gỗ tự nhiên.

Không gian workshop được thiết kế gần gũi, gồm khu vực trưng bày sản phẩm khảm trai, chất liệu, dụng cụ chế tác và hình ảnh về quy trình làm nghề. Cách tổ chức này giúp người tham dự có cái nhìn trực quan hơn về một nghề thủ công đòi hỏi nhiều thời gian, sự tỉ mỉ và kỹ thuật của người thợ.

Trong phần trải nghiệm, người tham gia được hướng dẫn thực hiện một số công đoạn như mài mảnh xà cừ, gắn xà cừ, cắt vụn trang trí, đánh bóng và hoàn thiện sản phẩm. Mỗi thao tác đều yêu cầu sự cẩn thận, kiên nhẫn để các mảnh xà cừ bám chắc, lên màu và tạo hiệu ứng thẩm mỹ trên nền gỗ.

Nghệ nhân Nguyễn Đình Hải, người có hơn 30 năm gắn bó với nghề khảm trai, trực tiếp hướng dẫn người tham gia tại workshop. Theo ông, việc đưa nghệ thuật khảm trai đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là người trẻ, thông qua hoạt động thực hành là một cách giúp nghề truyền thống có thêm cơ hội được biết đến trong đời sống hiện nay.

“Tôi rất vui khi ngày càng có nhiều bạn trẻ quan tâm và dành thời gian trải nghiệm nghề khảm trai. Tôi hy vọng trong tương lai sẽ có thêm nhiều hoạt động như thế này để mọi người, cũng như khách nước ngoài, có cơ hội tiếp cận gần hơn với nghệ thuật truyền thống Việt”, nghệ nhân Nguyễn Đình Hải chia sẻ.

Điểm đáng chú ý của workshop là người tham gia không chỉ quan sát sản phẩm hoàn thiện mà còn tự tay tạo nên một món đồ mang dấu ấn cá nhân. Từ những mảnh xà cừ nhỏ, mỗi người có thể lựa chọn cách sắp xếp, phối màu và hoàn thiện chiếc trâm theo sở thích riêng. Qua đó, sản phẩm không chỉ có giá trị trang trí mà còn trở thành kỷ niệm gắn với quá trình trải nghiệm văn hóa truyền thống.

Lần đầu tiếp cận nghệ thuật khảm trai bằng hình thức thực hành, nhiều bạn trẻ bày tỏ sự thích thú trước độ công phu của từng công đoạn. Bạn Đinh Diệu Châu, sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, cho biết: “Khi được trực tiếp thực hiện các công đoạn chế tác trâm, mình cảm nhận rõ hơn sự công phu phía sau những sản phẩm khảm trai truyền thống. Mình cũng thêm khâm phục và trân trọng những nghệ nhân đã gìn giữ nghề thủ công này trong nhiều năm qua”.

Bên cạnh khu vực thực hành, workshop còn trưng bày các dụng cụ và nguyên liệu sử dụng trong nghề khảm trai. Những chất liệu như vỏ trai, xà cừ, nền gỗ cùng các công cụ chế tác được giới thiệu nhằm giúp người tham dự hiểu rõ hơn về quá trình tạo nên một sản phẩm thủ công hoàn chỉnh.

Thông qua workshop “Khảm”, dự án “Thủy Sắc Vân Trai” mong muốn tạo thêm không gian để người trẻ tiếp cận nghệ thuật truyền thống theo cách gần gũi hơn. Hoạt động trải nghiệm trực tiếp không chỉ giúp công chúng hiểu hơn về nghề khảm trai, mà còn góp phần lan tỏa sự quan tâm tới các giá trị thủ công trong đời sống hiện đại.