Học bạ số và kiểm tra trên máy tính: Những thay đổi trong đánh giá học sinh
(Sóng trẻ) - Việc chuyển đổi từ học bạ giấy sang học bạ số, đồng thời cho phép tổ chức kiểm tra định kỳ trên máy tính được kỳ vọng góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục. Tuy nhiên, những thay đổi này cũng đặt ra yêu cầu về hạ tầng công nghệ và khả năng thích ứng của giáo viên, học sinh và phụ huynh.
Ngày 16/10, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 89/2026, sửa đổi quy định về đánh giá học sinh tiểu học, THCS và THPT. Một trong những điểm đáng chú ý là việc chuyển từ học bạ giấy sang học bạ số và mở rộng hình thức kiểm tra định kỳ trên máy tính đối với một số môn học.
Sau 1 tháng đưa vào triển khai, điều chỉnh này đã cho thấy thuận lợi trong công tác quản lý, theo dõi quá trình học tập, đồng thời từng bước hiện đại hóa hoạt động kiểm tra, đánh giá trong nhà trường.
Học bạ số: Thay đổi cách quản lý và theo dõi kết quả học tập
Theo quy định mới được đề cập trong Thông tư 89/2026, học bạ số trở thành một thành phần trong hồ sơ đánh giá học sinh, lưu trữ kết quả học tập theo từng năm học. Việc xác nhận kết quả được thực hiện bằng chữ ký số của giáo viên nhằm bảo đảm tính chính xác và đầy đủ của dữ liệu.
So với hình thức lưu trữ truyền thống, học bạ số mở ra khả năng quản lý thông tin học tập trên môi trường điện tử, góp phần giảm sự phụ thuộc vào hồ sơ giấy. Đây cũng là cơ sở để phụ huynh thuận tiện hơn trong việc theo dõi kết quả học tập và quá trình rèn luyện của con em.
Đối với giáo viên, việc chuyển đổi này đòi hỏi sự thích ứng với quy trình quản lý dữ liệu và sử dụng các nền tảng công nghệ trong công tác chuyên môn. Bên cạnh đó, tính chính xác của thông tin và việc bảo đảm dữ liệu được cập nhật đầy đủ cũng là những yếu tố cần được chú trọng trong quá trình triển khai.
Thầy Nguyễn Tác Tuấn Ngọc, Tổ trưởng Tổ Toán Trường THPT Phú Nhuận (TP.HCM), chia sẻ rằng thông thường giáo viên phải tốn vài ngày - hoặc ít nhất một ngày làm việc tập trung cao độ - mới có thể hoàn thiện một đề kiểm tra. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ từ ngân hàng đề của ứng dụng, thầy cô chỉ cần nhập các yêu cầu và ma trận đề, hệ thống sẽ tự động xuất ra đề thi tương ứng. Ngoài ra, giáo viên vẫn có thể chủ động chỉnh sửa và cập nhật lại nội dung cho đến khi thật sự ưng ý.
Kiểm tra định kỳ trên máy tính: Thêm hình thức đánh giá trong nhà trường
Một điểm mới khác của Thông tư 89/2026 là quy định về kiểm tra định kỳ chung đối với một số môn học ở lớp 5, lớp 9 và lớp 12. Theo đó, học sinh THCS và THPT có thể thực hiện bài kiểm tra trên máy tính khi nhà trường đáp ứng đủ điều kiện. Kết quả bài làm trên máy tính có giá trị tương đương với bài làm trên giấy.
Việc đưa máy tính vào hoạt động kiểm tra, đánh giá được xem là bước tiến trong ứng dụng công nghệ vào giáo dục. Hình thức này có thể tạo thêm sự linh hoạt trong tổ chức kiểm tra, đồng thời giúp học sinh từng bước làm quen với môi trường học tập và đánh giá trên nền tảng số.
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, hình thức kiểm tra mới cũng đặt ra một số vấn đề cần quan tâm. Khả năng sử dụng thiết bị, kỹ năng thao tác trên máy tính và mức độ thành thạo công nghệ có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm làm bài của học sinh. Đặc biệt, tâm lý lo lắng hoặc chưa quen với hình thức kiểm tra trực tuyến có thể trở thành rào cản đối với một bộ phận học sinh.
Do đó, việc chuẩn bị kỹ năng sử dụng thiết bị, hướng dẫn quy trình làm bài và tổ chức các hoạt động làm quen trước khi kiểm tra chính thức là những yếu tố cần được tính đến.
Giáo viên, phụ huynh và học sinh cần chủ động thích ứng
Những thay đổi trong phương thức quản lý học bạ và tổ chức kiểm tra không chỉ tác động đến nhà trường mà còn liên quan trực tiếp đến giáo viên, học sinh và phụ huynh.
Đối với giáo viên, yêu cầu đặt ra là nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ, thích nghi với việc quản lý và xác nhận dữ liệu học tập trên môi trường số. Đồng thời, giáo viên cần hỗ trợ học sinh làm quen với các hình thức kiểm tra mới, bảo đảm việc đánh giá phản ánh đúng năng lực và kết quả học tập.
Về phía học sinh, việc chuyển sang làm bài kiểm tra trên máy tính đòi hỏi các em không chỉ nắm vững kiến thức môn học mà còn cần có kỹ năng sử dụng thiết bị, thao tác với phần mềm và duy trì sự tập trung trong quá trình làm bài.
Trong khi đó, phụ huynh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đồng hành cùng con. Gia đình có thể hỗ trợ học sinh làm quen với thiết bị công nghệ, hướng dẫn sử dụng máy tính đúng cách và động viên tinh thần để các em tự tin hơn khi tham gia các kỳ kiểm tra theo hình thức mới.
Nhìn chung, những quy định được đề cập trong Thông tư 89/2026 được kỳ vọng góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý và đổi mới hoạt động đánh giá trong giáo dục. Tuy nhiên, để các thay đổi phát huy hiệu quả, các cơ sở giáo dục cần bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ và có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình. Đây sẽ là những yếu tố quan trọng giúp học sinh thích nghi với phương thức đánh giá mới, hướng tới môi trường giáo dục hiện đại và phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số.


