Quiet quitting: Khi “làm đủ” là cách để cứu rỗi chính mình

(Sóng trẻ) - Trong bối cảnh áp lực công việc ngày càng gia tăng, nhiều người trẻ lựa chọn làm đúng phạm vi công việc và hạn chế làm thêm ngoài giờ để bảo vệ sức khỏe tinh thần. Xu hướng “quiet quitting” đang phản ánh sự thay đổi trong cách người lao động nhìn nhận về công việc và cuộc sống.

Mức độ gắn kết của người lao động đang giảm

Những năm gần đây, khái niệm “quiet quitting” được nhắc đến nhiều khi nói về thái độ làm việc của người trẻ. Thuật ngữ này được hiểu là việc người lao động vẫn làm việc bình thường nhưng chỉ thực hiện đúng nhiệm vụ, hạn chế làm thêm ngoài giờ và giảm mức độ gắn kết với công việc.

Theo báo cáo xu hướng nhân sự năm 2025 của Anphabe (khảo sát gần 13.000 người lao động), chỉ khoảng 4/10 người cảm thấy hứng khởi tại nơi làm việc, trong khi gần một nửa đang tìm kiếm cơ hội mới. Điều này cho thấy mức độ gắn kết với doanh nghiệp đang có dấu hiệu giảm.

Một số nghiên cứu cũng cho thấy sự đồng thuận giữa lãnh đạo và nhân viên có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, cho thấy môi trường làm việc và sự ghi nhận đóng vai trò quan trọng trong việc giữ chân nhân sự.

Bạn Lê Hoài Nam, một sinh viên năm cuối đang thực tập tại cơ quan truyền thông, chia sẻ về trải nghiệm "vỡ mộng" của mình: "Hồi mới đi làm, em luôn là người về muộn nhất, sẵn sàng nhận mọi việc 'không tên' từ trực page đêm đến chạy vặt. Nhưng em nhận ra, phần thưởng cho việc hoàn thành công việc nhanh lại là... được giao thêm nhiều việc hơn mà thu nhập vẫn giậm chân tại chỗ. Em bắt đầu chọn cách làm đúng mô tả công việc, hết giờ là thôi.”

Khi kiệt sức không còn được xem là sự cống hiến

Trải nghiệm của Nam cũng phản ánh cách nhìn mới của người trẻ về ranh giới giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Thay vì cố gắng làm thêm nhiều việc ngoài nhiệm vụ, một số người lao động lựa chọn hoàn thành đúng phạm vi công việc và dành thời gian cho nghỉ ngơi, học tập hoặc phát triển bản thân. Xu hướng này cho thấy nhu cầu cân bằng giữa hiệu quả công việc và sức khỏe tinh thần đang được quan tâm nhiều hơn trong môi trường làm việc hiện nay.

Dưới góc nhìn chuyên môn, Thạc sĩ Tâm lý học Nguyễn Thu Hà (Trung tâm tâm lý và phát triển con người Việt Nam) phân tích rằng sự phát triển của công nghệ khiến ranh giới này càng mờ đi khi email hay tin nhắn công việc có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Trong bối cảnh đó, Quiet Quitting là cách người lao động điều chỉnh nhịp độ, thiết lập ranh giới thời gian để duy trì sự cân bằng.

Sự phản kháng này còn hướng tới một vấn đề nhức nhối: văn hóa bóc lột ẩn mình dưới những mỹ từ như gia đình, đam mê hay thử thách. Khi một doanh nghiệp yêu cầu nhân viên gánh vác trách nhiệm của ba người nhưng chỉ trả lương cho một người, họ đang vi phạm hợp đồng ngầm về sự công bằng. Người trẻ hiện nay đủ tỉnh táo để nhận ra rằng đam mê không thể chi trả hóa đơn, và sự tận tụy mù quáng thường chỉ dẫn đến sự kiệt sức.

Vạch ra ranh giới giữa thời đại số

Thay vì chạy theo ảo ảnh về sự bận rộn, xu hướng làm đủ đang hướng tới hiệu quả thực chất. Một nhân viên làm việc tập trung trong 8 tiếng với tinh thần minh mẫn chắc chắn mang lại giá trị cao hơn người ngồi lờ đờ tại văn phòng đến tối muộn chỉ để lấy lòng cấp trên. Đây là sự chuyển dịch tư duy: coi trọng chất lượng hơn số lượng, tôn trọng quyền riêng tư hơn sự kiểm soát tuyệt đối.

Quiet quitting không đơn thuần là sự thoái thác trong công việc, mà còn phản ánh sự chuyển dịch trong ưu tiên của lực lượng lao động trẻ. Thay vì chỉ trích, đây là tín hiệu để các tổ chức nhìn lại văn hóa vận hành và chính sách đãi ngộ. Thực tế cho thấy, sự gắn kết bền vững chỉ có thể được phục hồi khi nỗ lực của nhân viên được ghi nhận tương xứng với giá trị họ tạo ra. Việc thiết lập ranh giới lành mạnh giữa công việc và nghỉ ngơi không chỉ bảo vệ cá nhân, mà còn là điều kiện cần để duy trì nguồn lực đóng góp lâu dài cho sự phát triển của xã hội.