Trưng bày "Nốt nhạc thanh trong lòng phố thị"
(Sóng trẻ) - Nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, trưng bày “Nốt nhạc thanh trong lòng phố thị” tại Ngôi nhà Di sản (87 Mã Mây, Hà Nội) giới thiệu đến công chúng những thú chơi tao nhã của người Tràng An xưa.
Giữa nhịp sống sôi động của phố cổ Hà Nội, Ngôi nhà Di sản tại số 87 Mã Mây mang đến một không gian trưng bày đậm dấu ấn hoài niệm. Tại đây, những hiện vật gắn với thú chơi truyền thống của người Hà Nội được sắp đặt, giới thiệu, giúp khách tham quan có dịp tìm hiểu về một nếp sống từng hiện diện trong đời sống thường nhật của người Tràng An.
Trưng bày “Nốt nhạc thanh trong lòng phố thị” diễn ra từ ngày 10 đến 30/11/2026. Đây là một trong những hoạt động văn hóa tại khu phố cổ Hà Nội hướng tới kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và hưởng ứng Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
Điểm nhấn của trưng bày là ba thú chơi truyền thống: chơi chim cảnh, nghệ thuật tạo tác bonsai và thưởng trà. Mỗi thú chơi mang một sắc thái riêng, nhưng cùng thể hiện sự tinh tế trong cách con người thưởng thức thiên nhiên, lựa chọn cái đẹp và chăm chút đời sống tinh thần.
Từ tiếng chim gáy đến nghệ thuật thưởng ngoạn thiên nhiên
Trong văn hóa người Hà Nội xưa, chơi chim cảnh không đơn thuần là thú vui giải trí mà còn đòi hỏi sự am hiểu, kiên nhẫn và khả năng cảm nhận âm thanh. Tiếng chim gáy giữa không gian yên tĩnh trở thành một nét sinh hoạt tao nhã, gắn với những khoảng thời gian thư thái của người chơi.
Tại trưng bày, những chiếc lồng cu gáy quả đào được giới thiệu như một điểm nhấn đáng chú ý. Không chỉ có chức năng làm nơi nuôi chim, mỗi chiếc lồng còn là sản phẩm thủ công với những đường nét chạm khắc tỉ mỉ, thể hiện sự khéo léo của người chế tác và gu thẩm mỹ của người chơi.
Bên cạnh thú chơi chim, nghệ thuật bonsai cũng góp phần tạo nên không gian thưởng ngoạn thiên nhiên của người Tràng An. Qua bàn tay chăm sóc và tạo tác của nghệ nhân, cây cảnh được uốn nắn thành những dáng thế riêng, vừa giữ vẻ đẹp tự nhiên vừa thể hiện ý tưởng thẩm mỹ của con người.
Những tác phẩm bonsai xuất hiện trong không gian trưng bày mang vẻ trầm mặc, cổ kính. Để tạo nên một dáng cây hài hòa, người chơi cần dành thời gian quan sát, chăm sóc và kiên trì điều chỉnh qua từng giai đoạn. Bởi vậy, bonsai không chỉ là thú chơi cây cảnh mà còn thể hiện sự nhẫn nại, khả năng cảm nhận cái đẹp và quan niệm sống của người thưởng ngoạn.
Nét thanh tao trong văn hóa thưởng trà
Nếu chơi chim và bonsai thể hiện sự gắn bó với thiên nhiên, thưởng trà lại là một nét sinh hoạt văn hóa đề cao sự tĩnh tại và tinh tế. Trong không gian trưng bày, những bộ ấm chén cùng trà cụ gốm thuần Việt được giới thiệu, gợi nhắc về nếp thưởng trà của người Hà Nội.
Với người sành trà, thưởng trà không chỉ dừng lại ở việc uống một thức uống quen thuộc. Từ lựa chọn trà, chuẩn bị nước, sử dụng trà cụ đến cách pha và thưởng thức đều đòi hỏi sự cẩn trọng. Mỗi công đoạn góp phần tạo nên trải nghiệm, trong đó hương vị của trà hòa cùng không gian và câu chuyện của người thưởng thức.
Thông qua các hiện vật, công chúng có cơ hội hình dung rõ hơn về một nếp sinh hoạt văn hóa từng gắn bó với đời sống người Hà Nội. Đó là cách thưởng thức không vội vàng, coi trọng sự hài hòa giữa con người, thiên nhiên và không gian giao tiếp.
Không chỉ dừng lại ở hoạt động giới thiệu hiện vật, trong thời gian diễn ra trưng bày, Ban tổ chức còn triển khai các buổi trò chuyện, chia sẻ kinh nghiệm với nghệ nhân và những người am hiểu văn hóa truyền thống. Qua đó, khách tham quan có thể lắng nghe câu chuyện phía sau từng thú chơi, tìm hiểu kỹ thuật chế tác và những kinh nghiệm được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Việc giới thiệu những thú chơi tao nhã trong một không gian di sản giữa lòng phố cổ góp phần mở rộng cách tiếp cận văn hóa truyền thống. Thay vì chỉ tìm hiểu qua tư liệu, hình ảnh, công chúng được trực tiếp quan sát những hiện vật gắn với đời sống của người Hà Nội xưa, từ đó hiểu thêm về những giá trị tinh thần được gìn giữ trong nếp sống thường ngày.
Giữa những đổi thay của đô thị, “Nốt nhạc thanh trong lòng phố thị” không chỉ gợi nhớ một Hà Nội thanh lịch qua những thú chơi xưa, mà còn tạo cơ hội để các thế hệ hôm nay tiếp cận, tìm hiểu và trân trọng hơn những nét đẹp văn hóa của đất Kinh kỳ.


