Từ ký ức nhà máy điện đến không gian nghệ thuật đương đại
(Sóng trẻ) - Từng gắn với lịch sử cung cấp điện của Thủ đô, Tòa nhà Di sản (24 Lý Thái Tổ, Hà Nội) nay trở thành không gian trưng bày triển lãm “Mạch sống vô hình” (Invisible Currents). Thông qua ánh sáng, âm thanh và những sắp đặt tương tác, triển lãm mở ra cách tiếp cận mới về năng lượng, đồng thời tạo nên cuộc đối thoại giữa ký ức công nghiệp và nghệ thuật đương đại.
Triển lãm “Mạch sống vô hình” diễn ra trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, được quy tụ bảy nghệ sĩ và nhóm sáng tạo với những thực hành nghệ thuật đa dạng. Không lựa chọn cách diễn giải năng lượng bằng những khái niệm khoa học quen thuộc, các nghệ sĩ đưa chủ đề này vào không gian thị giác và cảm giác, nơi người xem có thể quan sát, lắng nghe và trực tiếp tương tác với tác phẩm.
Từ dấu ấn công nghiệp đến không gian sáng tạo
Tọa lạc tại số 24 Lý Thái Tổ, Tòa nhà Di sản mang trong mình những dấu ấn của một giai đoạn phát triển đô thị Hà Nội. Công trình từng là một phần của Nhà máy Bóng đèn Bờ Hồ, gắn với lịch sử cung cấp điện của Thủ đô trước khi trở thành không gian phục vụ các hoạt động văn hóa, sáng tạo.
Việc lựa chọn địa điểm này để tổ chức triển lãm về năng lượng tạo nên sự kết nối đặc biệt giữa quá khứ và hiện tại. Nếu trước đây, nơi đây gắn với những hoạt động sản xuất và cung cấp nguồn sáng phục vụ đời sống, thì ngày nay, ánh sáng, âm thanh và những chuyển động vô hình lại trở thành chất liệu để các nghệ sĩ đặt ra những suy ngẫm về sự sống và tương lai.
Trong không gian kiến trúc mang dấu ấn thời gian, những tác phẩm nghệ thuật đương đại xuất hiện như một lớp trải nghiệm mới. Sự kết hợp giữa kiến trúc cũ và ngôn ngữ sáng tạo hiện đại không chỉ làm thay đổi cách công chúng cảm nhận địa điểm mà còn gợi mở khả năng tái sinh của những công trình mang giá trị lịch sử trong đời sống đô thị.
Khi năng lượng được cảm nhận bằng nhiều giác quan
Lấy năng lượng làm chủ đề trung tâm, “Mạch sống vô hình” không giới hạn cách thể hiện ở những nguồn năng lượng hữu hình như điện, ánh sáng hay gió. Triển lãm mở rộng khái niệm này đến những chuyển động âm thầm của tự nhiên, sự tương tác giữa con người với môi trường và các hệ thống duy trì đời sống.
Mỗi nghệ sĩ lựa chọn một phương thức biểu đạt riêng. Trong đó, tác phẩm của nhóm sáng tạo Fustic gây ấn tượng mạnh khi mang đến sắp đặt tương tác kết hợp ánh sáng và âm thanh, mở ra trải nghiệm trong đó người xem không chỉ đứng ngoài quan sát mà còn có thể trở thành một phần của tác phẩm.
Dù khác biệt về chất liệu và phương thức thể hiện, các tác phẩm cùng hướng đến một điểm chung: đưa những dòng chảy năng lượng vốn khó nhận diện trở thành trải nghiệm gần gũi với con người. Qua đó, triển lãm khuyến khích công chúng nhìn nhận năng lượng không chỉ là nguồn lực phục vụ đời sống mà còn là một phần của mối quan hệ giữa con người, tự nhiên và môi trường xung quanh.
Mở rộng cách nhìn về những điều vô hình
Không dừng lại ở việc giới thiệu các thực hành nghệ thuật đương đại, “Mạch sống vô hình” còn gợi mở những suy ngẫm về cách con người sử dụng tài nguyên và ứng xử với môi trường. Việc đưa vật liệu tái sử dụng, dữ liệu thực vật hay những chuyển động tự nhiên vào tác phẩm cho thấy nghệ thuật có thể trở thành một phương thức tiếp cận những vấn đề tưởng chừng xa lạ trong đời sống thường nhật.
Đặc biệt, khi được đặt trong không gian Tòa nhà Di sản, những thông điệp này càng có thêm chiều sâu. Một công trình từng gắn với quá trình đưa ánh sáng đến đời sống đô thị nay tiếp tục mang một vai trò mới: trở thành nơi công chúng suy ngẫm về bản chất của năng lượng và những chuyển biến trong tương lai.
Thông qua sự kết hợp giữa không gian di sản và nghệ thuật đương đại, triển lãm không chỉ tạo thêm điểm đến văn hóa trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 mà còn mở ra cách tiếp cận khác đối với những giá trị của quá khứ. Từ những dấu ấn công nghiệp đến các dòng chảy năng lượng không ngừng vận động, “Mạch sống vô hình” gợi nhắc rằng có những điều tuy không dễ nhìn thấy nhưng vẫn luôn hiện diện và góp phần duy trì sự sống quanh con người.


