Gia tăng chó mèo hoang tại Hà Nội: Hồi chuông cảnh báo về trách nhiệm chăm nuôi thú cưng

(Sóng trẻ) - Thực trạng chó mèo lang thang tại các khu dân cư, bờ kênh, gầm cầu tại Hà Nội đang gia tăng không kiểm soát. Không chỉ gây mất mỹ quan đô thị và ô nhiễm môi trường, vấn đề này còn tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng, đặt ra bài toán lớn về trách nhiệm của người nuôi thú cưng.

Số lượng chó mèo hoang tăng nhanh, thiếu kiểm soát

Theo số liệu của UBND TP Hà Nội, số lượng chó mèo tại Hà Nội ước tính khoảng 420.000 - 460.000 con và có xu hướng tăng theo thời gian. Con số này bao gồm thú nuôi và các cá thể lang thang chưa được quản lý rõ ràng.  

Mặc dù chưa có số liệu chính thức về số lượng chó mèo hoang, nhưng tình trạng nhiều động vật không có chủ, không tiêm phòng và sinh sản ngoài ý muốn đang khiến công tác quản lý gặp nhiều khó khăn. Việc chưa cập nhật được số liệu chính xác về số lượng chó mèo hoang cũng là một trong những rào cản trong quá trình xây dựng chính sách ứng phó tình trạng này một cách hiệu quả.

Tại các trạm cứu hộ động vật, tình trạng quá tải diễn ra liên tục. Các đơn vị như Trạm cứu hộ chó mèo Hà Nội (CPAPS) thường xuyên tiếp nhận những cá thể bị bỏ rơi trong tình trạng sức khỏe suy kiệt, mắc bệnh truyền nhiễm. Chi phí điều trị y tế, tiêm phòng và triệt sản bắt buộc cho số lượng lớn động vật này đang là gánh nặng tài chính đè nặng lên các tổ chức thiện nguyện.

Theo các chuyên gia, người nuôi thú cưng cần phải có kiến thức cơ bản để có thể chăm sóc chúng. Nếu thú cưng không được nuôi dưỡng trong một môi trường phù hợp, chế độ dinh dưỡng không hợp lý sẽ dẫn đến tình trạng suy yếu và dễ mắc phải nhiều căn bệnh truyền nhiễm.

Trên thực tế, tình trạng nhận nuôi thú cưng theo cảm hứng đang trở thành một vấn đề nhức nhối trong cộng đồng. Thay vì cam kết trách nhiệm dài hạn, một bộ phận giới trẻ lại coi đây là cách để thỏa mãn thị hiếu cá nhân, dẫn đến những hệ lụy về việc bỏ rơi vật nuôi khi trào lưu hạ nhiệt.

Chị Minh Anh (Cầu Giấy, TP. Hà Nội) chia sẻ: “Khu nhà tôi thường xuyên có 3-4 con chó thả ngoài ngõ. Ban đêm chúng sủa rất nhiều, trẻ nhỏ trong khu cũng khá sợ. Nhưng điều khiến tôi lo nhất là không biết chúng có được tiêm phòng hay không”.

Theo bác sĩ thú y Trần Quốc Hưng (giảng viên tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam), nguyên nhân sâu xa của tình trạng chó mèo hoang ngày càng gia tăng là việc con người chọn nuôi theo cảm tính và không triệt sản. “Một cặp chó hoặc mèo nếu không được triệt sản có thể sinh sản nhiều lứa trong năm. Chỉ sau vài năm, số lượng có thể tăng theo cấp số nhân. Nếu không kiểm soát từ đầu, việc xử lý về sau sẽ tốn kém và phức tạp hơn rất nhiều”, bác sĩ Hưng nhận định.

Nguy cơ dịch bệnh và an toàn cộng đồng

Chó mèo hoang thường xuyên phải tự tìm kiếm thức ăn từ rác thải và nơi công cộng, gây mất vệ sinh môi trường, ô nhiễm và tiềm ẩn nguy cơ lây lan bệnh tật. Mỗi năm, tại Hà Nội có hàng chục nghìn người phải điều trị dự phòng sau khi bị chó hoặc mèo cắn, trong đó có nhiều trường hợp nghi do động vật hoang hoặc thả rông không kiểm soát. Theo thống kê của Sở Y tế Hà Nội, hằng năm tại các điểm tiêm chủng trên địa bàn thành phố ghi nhận đã có hơn 20.000 người ở Hà Nội phải điều trị dự phòng do chó mèo cắn trong các năm gần đây, và số ổ dịch dại trên động vật vẫn được ghi nhận rải rác tại nhiều địa phương.

Bên cạnh đó, tai nạn giao thông do chó mèo chạy ra đường cũng là mối lo của nhiều cư dân, nhất là trong giờ cao điểm. Việc không tiêm phòng đầy đủ khiến nguy cơ lây rabies (bệnh dại) và các bệnh truyền nhiễm khác đối với người dân và thú nuôi tăng cao. Rabies là căn bệnh nguy hiểm, gần như 100% tử vong nếu đã phát bệnh và không được điều trị kịp thời - điều này khiến việc tiêm phòng cho chó mèo trở thành biện pháp phòng bệnh thiết yếu.

Trước thực trạng này, chính quyền TP. Hà Nội đã yêu cầu thiết lập các đội bắt thú hoang và nghiêm túc quản lý đăng ký vật nuôi trên toàn thành phố, đồng thời đẩy mạnh tầm soát và tiêm phòng rabies cho cả chó có chủ và không có chủ. Mục tiêu là đạt trên 90% tỷ lệ tiêm phòng và quản lý chặt chẽ hồ sơ vật nuôi nhằm tạo sự an toàn cho cộng đồng.

Việc tuyên truyền nâng cao ý thức nuôi thú có trách nhiệm trong cộng đồng, cùng với các tổ chức bảo vệ động vật tham gia chiến dịch cứu hộ, triệt sản và chăm sóc sẽ giúp giảm dần số lượng chó mèo hoang. Đồng thời, công tác tuyên truyền sẽ giúp cải thiện điều kiện sống của những con vật này.