Chiêm ngưỡng “Hà Nội mùa thu” qua tranh và gốm

(Sóng Trẻ) - Triễn lãm trưng bày 50 chiếc bình gốm được phục dựng từ dòng men Celanon Đông Thanh nổi tiếng thời Lý (vốn đã thất truyền từ lâu) của nghệ sĩ Nguyễn Việt và họa sĩ Lê Thiết Cương. Triển lãm đang diễn ra tại Gallery 39 Lý Quốc Sư, Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Dòng men Celanon Đông Thanh là dòng men rất cổ xuất hiện từ thời nhà Lý vào khoảng thế kỷ IX-XII. Đây là dòng men đã thất truyền từ rất lâu, thế nên rất ít người biết đến dòng men này. Hiện tại trên thế giới chỉ còn duy nhất một nơi có trọn bộ sưu tập món đồ cổ của dòng men Celanon Đông Thanh, đó chính là Bảo tàng Brucxelle tại Bỉ, do một tay buôn đồ cổ người Bỉ ở Sài Gòn đã mua lại được từ các ông Tây cai trị nước ta vào những năm đầu thế kỷ XX.

Gần một trăm năm đã trôi qua, dòng men Celanon Đông Thanh tưởng như đã rơi vào quên lãng. Thế nhưng, bằng chính sự đam mê và tìm tòi giá trị văn hóa Việt, nghệ sĩ Nguyễn Việt đã phục dựng thành công những món đồ gốm của dòng men này.

Với 50 chiếc bình gốm đươc trưng bày tại triễn lãm, nghệ sĩ Nguyễn Việt đã tạo điều kiện để công chúng Việt Nam được tận mắt chứng kiến các sản phẩm gốm phục dựng từ men ngọc Celadon Đông Thành. Những chiếc bình gốm là sự kết hợp độc đáo giữa chất liệu men ngọc cổ cao cấp và nghệ thuật hội họa độc đáo trên từng chiếc bình gốm do họa sỹ Lê Thiết Cương vẽ

Những chiếc bình gốm được phụng dựng từ men ngọc Celanon Đông Thanh.

Chiếc bình gốm xanh ngọc với phần minh họa của họa sĩ Lê Thiết Cương.

Có thể nói, hành trình đi tìm lại dòng men ngọc Celanon Đông Thanh của nghệ sĩ Nguyễn Việt là một hành trình dài và gian nan. Qua mấy chục năm dài tìm tòi và nghiên cứu, đến năm 1991, nghệ sĩ – nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Việt đã thành công với đề tài men Lý – Trần. Sau cuộc triễn lãm tại Giảng Võ tháng 4/1991, ông quyết tâm đi khảo sát những giá trị văn hóa dân tộc mình đã bị “lưu lạc” sang các nước phương Tây. Thế rồi, ông làm một chuyến công du sang châu Âu

Tại đây, ông đã tận mất thấy bộ sưu tập men Celadon Đông Thanh ở Bruxelle, Bỉ. Ông lại sang Pháp, một ngày tình cờ lang thang trên đồi Montmartre Paris, trong một quán café ông bắt gặp được những bức vẽ từ những năm 30 của thế kỷ trước. Ngắm nhìn các bức tranh ông cứ thấy ngờ ngợ như mình đã được nhìn thấy nó ở đâu rồi. Hóa ra, với lối vẽ lập thể ấy, ông nhớ ra chính là ở Gallery 39 Lý Quốc Sư, Hà Nội. Ông nghĩ: “Men Ngọc có rất nhiều lối thể hiện. Với lối hội họa kiểu này ta có tể khắc chìm như lối khắc trong bộ sưu tập Celadon Đông Thanh nhà Lý tại Bảo Tàng Brucxelle như: chim chân cao, mỏ dài trên chiếc hữ đựng cốt giống…”

Sau khi trở về nước, ông nung nấu một ý tưởng sáng tạo ra một dòng men mang hồn cốt dân tộc… Và ông đã tìm đến lối vẽ của họa sỹ Lê Thiết Cương để thực hiện ý tưởng của mình.

Một số hình ảnh tại triễn lãm:

Men ngọc Calenon Đông Thanh có giá trị văn hóa to lớn, là dòng men giá trị, cao cấp thể hiện một nền văn minh sông Hồng tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong lịch sự Việt Nam. Những phát hiện quý giá của nghệ sĩ Nguyễn Việt đã cung cấp nhiều tư liệu quý giá trong kho tàng lịch sử Việt Nam về văn hóa thời Lý. Triễn lãm kéo dài cho đến hết ngày 8/10.

Nguyễn Việt Nam

Lớp Truyền Hình K31A1