Người trẻ đánh đổi gì cho những ca làm đêm?
(Sóng trẻ) - 2 giờ sáng, trái ngược với sự tĩnh lặng của đường phố, các cửa hàng tiện lợi 24/7 và kho bãi logistics vẫn hối hả không ngơi nghỉ. Ở đó, nhiều người trẻ đang bước vào ca làm thêm giữa đêm.
Sức hút từ khoản phụ cấp 30%
Dạo một vòng qua các điểm dịch vụ mở thâu đêm hay các bãi tập kết hàng hóa lúc rạng sáng, không khó để bắt gặp những nhân viên thuộc thế hệ GenZ. Lý do họ chọn làm ca đêm rất thực tế: ban ngày hoàn toàn trống lịch để lên giảng đường, môi trường ít phải va chạm với khách hàng khó tính, và đặc biệt là mức lương thường được cộng thêm 30% theo quy định.
Trước áp lực trang trải chi phí sinh hoạt đắt đỏ nơi đô thị, những ca làm đêm trở thành một lối thoát tài chính trước mắt cho nhiều sinh viên xa nhà. Với sức trẻ, thức vài đêm ban đầu có vẻ không phải thử thách lớn, cho đến khi cơ thể thực sự rã rời.
Làm đêm không đơn thuần là đảo lộn giờ giấc ngủ nghỉ, mà là trạng thái cơ thể liên tục bị bòn rút sức lực. Giữa những khoảng lặng hiếm hoi của ca làm, thực tế phũ phàng mới được người trong cuộc bộc bạch
Bích Ngọc (19 tuổi, nhân viên cửa hàng tiện lợi) chia sẻ, ban đầu, cô dự định tận dụng những lúc vắng khách để làm bài tập. Tuy nhiên, thực tế công việc kéo dài đến 4h sáng khiến cô thường xuyên rơi vào trạng thái mệt mỏi, thiếu tỉnh táo. “Đáng ngại nhất là 6h sáng, sau khi giao ca, em phải vội vã đến trường. Ngồi trong lớp mà tay chân bủn rủn, không thể tập trung nghe giảng. Nhiều hôm em cảm thấy cơ thể kiệt sức, đầu óc gần như không còn tỉnh táo”, Ngọc kể.
Cùng quan điểm, Linh Phụng (19 tuổi, sinh viên năm nhất, từng làm phục vụ tại quán cà phê hoạt động 24/7) cho biết, cô từng làm ca đêm liên tục trong nửa năm mà không chú ý đến sức khỏe. Thói quen sinh hoạt thất thường khiến Phụng gặp nhiều vấn đề như rụng tóc, da sạm và đau dạ dày do thường xuyên ăn uống qua loa vào ban đêm. “Đến khi tiền lương làm thêm chỉ vừa đủ chi trả tiền khám tiêu hóa, mình quyết định nộp đơn nghỉ việc”, Phụng chia sẻ.
Với những người như Ngọc hay Phụng, cà phê đậm và nước tăng lực dần trở thành lựa chọn để duy trì sự tỉnh táo trong những ca làm đêm. Tuy nhiên, sự tỉnh táo mang tính tạm thời này không thể thay thế giấc ngủ, thậm chí còn khiến cơ thể thêm mệt mỏi khi tình trạng thiếu ngủ kéo dài.
Nhiều người trẻ rơi vào tình trạng thức đêm làm việc, ban ngày mệt mỏi nhưng không thể ngủ bù do ảnh hưởng từ ánh sáng và tiếng ồn đô thị. Tình trạng thiếu ngủ kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập mà còn có thể gây suy giảm trí nhớ, gia tăng lo âu và các vấn đề tiêu hóa. Nghịch lý là, để trang trải học phí, người trẻ chấp nhận làm thêm ca đêm nhưng chính sự kiệt sức lại khiến họ có nguy cơ phải tốn thêm chi phí học lại.
Khi đồng tiền đổi bằng sức khỏe
Để có cái nhìn đa chiều hơn về thực trạng đánh đổi sức khỏe để mưu sinh của người trẻ, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với Nhà báo Trung Nghĩa - người có nhiều năm quan sát nhịp sống văn hóa và tâm lý thế hệ Z.
Chia sẻ từ trải nghiệm của một người làm nghề viết từng trải qua vô số ca làm đêm, anh thừa nhận màn đêm dù mang lại sự yên tĩnh tuyệt đối nhưng lại hoàn toàn đi ngược với nhịp sinh học và khoa học sức khỏe. Nhìn nhận về việc nhiều bạn trẻ đang ỷ lại vào lợi thế sức khỏe để đánh đổi giấc ngủ lấy mức lương đêm cao hơn, anh gọi đây là một cái bẫy nguy hại. “Nếu chỉ thức 1-2 đêm thì không sao, nhưng nếu biến nó thành thói quen lâu dài, việc này sẽ vắt kiệt tinh thần và làm suy kiệt thể chất của các bạn”, anh nhấn mạnh.
Khi đề cập đến những hệ lụy phía sau các ca làm thêm ban đêm, nhà báo Trung Nghĩa cho rằng, tổn thất lớn nhất đôi khi chính là việc người lao động phải dùng khoản tiền kiếm được để chi trả cho những vấn đề sức khỏe phát sinh. “Đó là khi chúng ta vắt kiệt sức để làm việc kiếm tiền, rồi lại lấy chính đồng tiền đó để chữa bệnh cho mình”, anh chia sẻ.
Từ đó, anh khuyên người trẻ nếu buộc phải làm việc ban đêm cần chủ động sắp xếp thời gian nghỉ ngơi, bảo đảm giấc ngủ để cơ thể phục hồi. Đồng thời, đây chỉ nên là giải pháp mưu sinh tạm thời, thay vì trở thành thói quen kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe về lâu dài.
Nỗ lực tự lập tài chính ở tuổi đôi mươi là khao khát chính đáng. Tuy nhiên, cách người trẻ đặt sức khỏe lên bàn cân đang cần được nhìn nhận lại thấu đáo. Ca làm đêm có thể là chiếc phao cứu sinh giải quyết những khó khăn tiền bạc trước mắt, nhưng tuyệt đối không nên là một lựa chọn gắn bó lâu dài. Suy cho cùng, thanh xuân là thời điểm cần sự minh mẫn nhất để kiến tạo tương lai, chứ không phải để lịm đi trong sự mệt nhoài.


