Vinh danh 9 thiết kế sáng tạo di sản làng nghề của người trẻ
(Sóng Trẻ) - Chiều 16/11, Lễ trao giải và khai mạc triển lãm cuộc thi “Theo bước di sản cộng đồng 2026” diễn ra tại Hội quán Phúc Kiến (Hà Nội). Với 9 thiết kế lấy cảm hứng từ các làng nghề truyền thống, triển lãm mở ra góc nhìn mới về khả năng ứng dụng chất liệu di sản trong đời sống hiện đại.
Cuộc thi là hoạt động hưởng ứng Chương trình Phát triển Thủ công Đương đại trên nền tảng Di sản Làng nghề, trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Chương trình do TUVA Communication tổ chức, với sự đồng hành của Hội đồng Anh tại Việt Nam cùng các đơn vị hỗ trợ. Năm nay, cuộc thi tập trung vào ba vùng di sản: sơn mài Hạ Thái, gốm Bát Tràng và nghề thủ công truyền thống của đồng bào Mông tại Chế Cu Nha (Mù Cang Chải).
Điểm đáng chú ý của cuộc thi là quá trình phát triển sản phẩm gắn với trải nghiệm thực tế tại các làng nghề. Sau vòng tuyển chọn, các nhà thiết kế trẻ có cơ hội điền dã, tìm hiểu kỹ thuật chế tác, tiếp xúc với nghệ nhân và nghiên cứu đặc tính của từng chất liệu. Từ đó, các ý tưởng được hoàn thiện thành những sản phẩm cụ thể, hướng đến sự kết hợp giữa giá trị văn hóa, tính thẩm mỹ và công năng sử dụng.
Tại lễ trao giải, 3 giải nhất lần lượt thuộc về: “Sonmai Lamp” của Đào Sơn Lâm (bảng Sơn mài Hạ Thái); “Nhất Tâm” của Lương Minh Thư (bảng Gốm Bát Tràng); “Nếp Ruộng” của Hoàng Hải Triều (bảng Thủ công đồng bào Mông Chế Cu Nha). Giải Bình chọn thuộc về tác phẩm “Ghế đôn Hợp” của Hoàng Phương Nga.
Bên cạnh các tác phẩm đạt giải, 5 thiết kế khác được lựa chọn vào vòng chung kết gồm “Ánh mài Hạ Thái”, “Giọt gốm”, “Sắc Mạch”, “Lớp áo di sản” và “MONGEAR”. Các thiết kế tại triển lãm được phát triển từ chất liệu, họa tiết và kỹ thuật thủ công truyền thống, kết hợp với tư duy sáng tạo hiện đại. Thay vì dừng lại ở việc tái hiện những yếu tố di sản, nhiều tác giả hướng đến khả năng ứng dụng của sản phẩm trong sinh hoạt hằng ngày.
Với “Ghế đôn Hợp”, Hoàng Phương Nga (sinh viên ngành Thiết kế nội thất, Trường Đại học Mở Hà Nội), cho biết lấy cảm hứng từ hình ảnh những chiếc ghế nhựa quen thuộc tại các quán trà đá vỉa hè. Theo tác giả, đây không đơn thuần là một vật dụng mà còn gắn với không gian gặp gỡ, trò chuyện của người Việt. “Mình muốn kết hợp hình dáng chiếc ghế vỉa hè với nghệ thuật sơn mài truyền thống, đưa nét đẹp văn hóa này vào thiết kế đương đại để nhiều người biết đến hơn”, Phương Nga chia sẻ.
Cũng lựa chọn hướng tiếp cận di sản thông qua tính ứng dụng, Nguyễn Thị Thùy Linh phát triển tác phẩm “Lớp áo di sản” từ nghệ thuật xơ bông và kỹ thuật vẽ, nhuộm chàm của người Mông tại Chế Cu Nha. Từng tham gia cuộc thi 2 năm liên tiếp, Linh cho biết quá trình tìm hiểu, tiếp xúc với chất liệu truyền thống mang đến cho cô nhiều trải nghiệm mới, đồng thời gợi mở những hướng sáng tạo trên nền tảng văn hóa bản địa.
Không chỉ thu hút sự quan tâm của những người làm thiết kế, triển lãm còn đem đến cho khách tham quan cơ hội tiếp cận di sản qua những vật dụng quen thuộc. Mỹ Xuân và Phúc Khí, sinh viên Trường Đại học Mở Hà Nội, biết đến sự kiện qua mạng xã hội và quyết định đến tham quan vì yêu thích văn hóa truyền thống.
Thông qua việc kết nối nhà thiết kế trẻ với nghệ nhân và các chất liệu thủ công truyền thống, cuộc thi “Theo bước di sản cộng đồng 2026” gợi mở những cách tiếp cận mới đối với di sản làng nghề. Từ những vật dụng quen thuộc đến các sản phẩm có tính ứng dụng cao, các thiết kế cho thấy tiềm năng đưa giá trị thủ công truyền thống vượt ra khỏi không gian trưng bày, tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.
| Thời gian: Từ ngày 16/11 đến hết ngày 28/11/2026, 9h - 17h hằng ngày. Địa điểm: Hội quán Phúc Kiến, số 40 Lãn Ông, Hà Nội. Vé tham quan: Miễn phí. |


