Món ăn không thể thiếu trong Tết Đoan Ngọ

(Sóng trẻ) - Rượu nếp, thịt vịt, bánh ú... là những món ăn không thể thiếu trong Tết Đoan ngọ.

Phong tục của nhiều vùng miền cho rằng bộ phận tiêu hoá của con người thường có các loại ký sinh gây hại và chúng nằm sâu trong bụng nên không phải lúc nào cũng diệt được. Duy có ngày mùng 5/5 (âm lịch), các loại ký sinh này thường ngoi lên, con người có thể ăn thức ăn, hoa quả vị chua, chát và nhất là rượu nếp, có thể loại bỏ chúng.

Theo dân gian, rượu nếp được ăn ngay khi vừa ngủ dậy thì rất hiệu nghiệm. Rượu này chủ yếu là xôi còn nguyên hạt lên men, còn gọi là "cái". Người dân thường dùng các loại gạo nếp trắng và cẩm đồ thành xôi, để nguội rồi rắc men, ủ trong ba ngày. Thúng xôi ủ được đặt trên một chiếc chậu, hứng lấy nước rượu để khi ăn, trộn với cái, tạo vị ngọt, cay rất dễ chịu. Người già, con trẻ đều có thể ăn loại rượu này. 

Tại miền Nam và miền Trung món không thể thiếu trên mâm cơm cúng là bánh ú. Nhà nào cũng mua từ ba bốn chục bánh trở lên. Bánh được làm bằng gạo đã ngâm từ nước tro được đốt bằng củi các loại cây khô hay rơm, gói trong lá chuối. Nhân bánh thường bằng đậu xanh hoặc không nhân. 

Ngoài ra, thịt vịt là món ăn không thể thiếu trong Tết Đoan ngọ của người dân miền Nam và miền Trung. Theo quan niệm, vào ngày Tết Đoan ngọ, dương khí mạnh nên ăn thịt vịt có tính hàn, giải nóng, làm mát cơ thể. 

Bên cạnh đó, mâm quả dâng lên bàn thờ tổ tiên để lẫy lễ là điều không thể thiếu trong mỗi gia đình. Việc ăn trái cây đầu mùa, đặc biệt là cái loại trái cây như mận, vải, xoài, chôm chôm, dưa hấu với mong muốn tiêu trừ mầm bệnh và ước mong hoa trái đầy nhà, sinh sôi nảy nở.

Người xưa quan niệm, trong ngày này, các loài sâu bọ đều hoảng hốt, trốn chạy vì nhà ai cũng có bữa cỗ “giết sâu bọ” vào sáng sớm với hoa quả đầu mùa. Bởi thế, lễ cúng ngày này không thể thiếu các loại hoa quả như vải, mận, quất hồng bì, đào, chuối, dưa hấu, dứa... 

Ngoài ra, vào ngày nóng bức của tháng 5 âm lịch, những chiếc bánh tro có tác dụng giải nhiệt, thanh đạm và dễ tiêu hóa cũng"tiêu diệt sâu bệnh" bên trong cơ thể. 

Bánh mềm dẻo, vị nhạt, tính mát, thường ăn cùng mật mía. Ở các địa phương, bánh tro được gói thành hình dạng khác nhau, có nơi gói thuôn dài, có nơi gói hình chóp tam giác.

Bánh được làm bằng gạo đã ngâm từ nước tro được đốt bằng củi các loại cây khô hay rơm, gói trong lá chuối. Nhân bánh thường dùng đậu xanh hoặc không nhân.