Vượt lên rào cản tâm lý của cặp vợ chồng nhiễm HIV

(Sóng trẻ) - Từ khi nhận kết quả dương tính với HIV (hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người), vợ chồng anh Nguyễn Văn Huynh (Hà Nội) rơi vào giai đoạn khủng hoảng kéo dài. Không chỉ chiến đấu với bệnh tật, họ còn phải vượt qua sự kỳ thị và chính rào cản trong tâm lý để tiếp tục sống và hy vọng.

Hơn 15 năm trước, anh Nguyễn Văn Huynh (50 tuổi, Hà Nội, tên nhân vật đã được thay đổi) phát hiện nhiễm HIV sau thời gian sinh hoạt trong cơ sở cai nghiện. Không lâu sau, vợ anh - chị Nguyễn Thị Huyền (47 tuổi, Hà Nội, tên nhân vật đã được thay đổi) cũng nhận kết quả dương tính.

Liên tiếp nhận những cú sốc lớn khiến anh Huynh rơi vào giai đoạn khủng hoảng, thậm chí, không ít lần anh từng nghĩ đến việc từ bỏ cuộc sống. Nhưng nhờ sự đồng hành của vợ và bác sĩ, anh đã dần ổn định tinh thần và đứng lên chiến đấu với căn bệnh.  

Cuộc chiến với sự kỳ thị vô hình

HIV bắt đầu xuất hiện tại Việt Nam từ cuối năm 1990 và từng bị gắn mác “tệ nạn xã hội”. Theo Cục phòng, chống HIV/AIDS Việt Nam, trong giai đoạn đầu, hơn 50% số ca nhiễm được phát hiện thuộc nhóm liên quan đến ma túy và mại dâm. Thực tế này đã góp phần hình thành những quan niệm sai lệch trong một bộ phận cộng đồng, khiến HIV bị nhìn nhận như hệ quả của các hành vi lệch chuẩn.

Với anh Nguyễn Văn Huynh, khi cầm trên tay tờ giấy xét nghiệm dương tính với HIV, tinh thần anh hoàn toàn sụp đổ. Sau khoảnh khắc đó là chuỗi ngày anh sống trong sự kỳ thị nội tâm và cảm giác ân hận tột độ. Không ít lần, anh nghĩ quẩn, rơi vào trạng thái tiêu cực, thậm chí muốn từ bỏ cuộc sống. Nhưng mỗi lần như thế, chị Huyền luôn ở bên động viên, níu anh lại.

Nỗi sợ bị xa lánh khiến nhiều bệnh nhân nhiễm HIV sinh ra xu hướng tự cô lập. Theo các chuyên gia y tế, tâm lý sợ hãi khiến người bệnh tự tạo nên “vỏ bọc vô hình” để tránh những ánh nhìn xung quanh, đồng thời tự thu hẹp quyền được yêu thương và mưu cầu hạnh phúc. Trong nhiều trường hợp, tình trạng này đã dẫn đến trầm cảm, rối loạn cảm xúc và thậm chí tìm đến sự giải thoát. “Chính bản thân mình còn không chấp nhận được mình, thì khó để xã hội bao dung mình”, anh Huynh chia sẻ.

Bác sĩ Vũ Hoàng (50 tuổi, công tác tại Đại sứ quán Mỹ trong các chương trình Hỗ trợ phòng, chống HIV/AIDS, tên nhân vật đã được thay đổi) cho biết: “Qua những nghiên cứu về bệnh nhân HIV, tôi nhận thấy rào cản lớn nhất của họ không nằm ở thái độ của cộng đồng, mà là sự tự kỳ thị. Họ luôn sống trong cảm giác nơm nớp lo sợ và phòng thủ cao độ”.

Theo bác sĩ, điều này chủ yếu xuất phát từ chính quan điểm của bệnh nhân về HIV. Bản thân họ cũng tự gán cho mình nhãn mác tiêu cực mà xã hội đặt ra, cho rằng mình vi phạm những quy chuẩn đạo đức. Chính sự thiếu hiểu biết, quan niệm sai lầm dẫn đến sự mặc cảm, thu mình và khó hoà nhập. 

Bên cạnh sự giằng xé nội tâm, người bệnh còn phải đối mặt với không ít áp lực từ môi trường xung quanh. “Tôi không chỉ sống trong những vấn đề tâm lý do bản thân tự tạo nên mà còn sợ đi khám. Bởi tôi luôn cảm nhận được những ánh mắt dò xét, kỳ thị, xa lánh từ các y bác sĩ tại những trung tâm y tế địa phương”, anh chia sẻ về cảm giác đã đeo bám mình suốt hơn 15 năm.

Anh cũng cho biết thêm, việc lựa chọn giữa việc giấu bệnh hay công khai tình trạng sức khỏe đều khiến bản thân rơi vào thế khó: “Tôi không khai bệnh thì áy náy, nhưng khi họ biết thì lại bị xa lánh, thậm chí có người đeo nhiều lớp găng tay khi tiếp xúc”. Những tình huống như vậy không chỉ gây tổn thương về tâm lý mà còn khiến người bệnh phải đồng thời vượt qua cả định kiến xã hội lẫn những đấu tranh trong chính nội tâm mình.

Cùng vượt lên rào cản để cống hiến

Khi biết chồng không may nhiễm HIV, chị Huyền không sợ hãi mà sẵn sàng đồng hành cùng chồng vượt qua khó khăn. Chị cho biết, trong thời gian virus ủ bệnh, anh Huynh đã gặp 1 trận ốm sinh tử, vừa lao phổi vừa suy giảm hệ miễn dịch nghiêm trọng, cả người lở loét. “Anh lo cho tôi nên luôn né tránh, quát đuổi, không cho tôi lại gần chăm sóc anh”, chị Huyền nghẹn ngào nhớ lại.

Trong thời gian chăm sóc chồng, chị Huyền không may nhiễm HIV. Khi biết tin, chị đang mang thai ở những tháng đầu và buộc phải dừng thai kỳ trong đau đớn. Dù vậy, chị vẫn lựa chọn đồng hành cùng chồng. “Tôi hoàn toàn không sợ hãi HIV, bởi khi chọn ở lại cuộc hôn nhân này, tôi đã hoàn toàn sẵn sàng đồng hành để chăm sóc và dẫn lối cho chồng. Dù khó khăn thì chúng tôi vẫn mãi bên cạnh nhau”, chị nghẹn ngào. 

Sự kiên trì và tình yêu của vợ đã giúp anh Huynh dần thay đổi. Từ một người từng tuyệt vọng, anh bắt đầu điều trị tích cực, hòa nhập với cộng đồng và tham gia các nhóm hỗ trợ người nhiễm HIV. Hiện tại, anh và vợ đang điều trị đều đặn bằng thuốc ARV, cuộc sống của đôi vợ chồng đặc biệt diễn ra như những người bình thường nhờ sự tiến bộ của y học. 

Bác sĩ Vũ Hoàng lý giải: “ARV giúp ức chế HIV, đưa tải lượng virus xuống mức không phát hiện (K=K) để những người không may nhiễm bệnh vẫn có thể sinh hoạt bình thường, đồng thời hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho người khác”.

Sau những giông tố thì cuối cùng anh Huynh đã tìm thấy ánh sáng. “Tôi nhận ra rằng dù có bệnh tật thì vẫn luôn có vợ sẵn sàng hi sinh vì mình”, anh chia sẻ. Từ một người từng đứng giữa bờ vực của cái chết, anh Huynh đã vượt lên bệnh tật, làm những điều có ích cho cộng đồng. Anh không chỉ sống khỏe mạnh mà còn vận động, tuyên truyền để giúp ích cho những bạn trẻ có chung số phận. 

Với anh Huynh, khi nhận được điều tốt thì ta cũng phải trao đi những giá trị tích cực tới xã hội: “Tôi đã bước tiếp bằng sự đồng hành của vợ, sự hỗ trợ tận tâm của những y bác sĩ. Vì vậy, tôi cũng sẽ giúp những người thiếu may mắn trong cộng động bằng tất cả tình cảm và công sức của mình”.

Dù phải chung sống với HIV, nhưng anh Huynh và chị Huyền vẫn đóng góp cho xã hội và có thu nhập ổn định để nuôi gia đình. Câu chuyện của họ không chỉ là hành trình vượt qua bệnh tật mà còn là minh chứng cho nghị lực, tình yêu và sự đồng hành trong cuộc sống.