Khi thú cưng trở thành một phần cuộc sống của người trẻ
(Sóng trẻ) - Với nhiều bạn trẻ, chó, mèo không còn đơn thuần là vật nuôi mà đã trở thành những người bạn đồng hành trong cuộc sống. Điều đó được thể hiện qua sự đầu tư về thời gian, chi phí và những dịch vụ chăm sóc ngày càng đa dạng dành cho thú cưng.
Từ vật nuôi đến thành viên trong gia đình
Gọi chó mèo là “con”, tự xưng “bố”, “mẹ”, tổ chức sinh nhật hay lập tài khoản mạng xã hội riêng cho thú cưng đang trở thành những hình ảnh quen thuộc trong cộng đồng các bạn trẻ yêu động vật. Đằng sau những cách thể hiện tình cảm ấy là sự thay đổi trong quan niệm về việc nuôi thú cưng, từ một sở thích cá nhân thành mối gắn bó lâu dài.
Nếu trước đây, chó thường được nuôi để trông nhà, mèo để bắt chuột thì với giới trẻ hiện nay, sự đồng hành về mặt tinh thần mới là lý do quan trọng. Thú cưng xuất hiện trong những sinh hoạt thường ngày, trở thành đối tượng để người nuôi quan tâm, chia sẻ và chăm sóc sau những giờ học tập, làm việc.
Theo báo cáo về xu hướng nuôi thú cưng tại Việt Nam năm 2025 của Indochina Research, 84% người nuôi thú cưng tham gia khảo sát cho biết họ cảm thấy tích cực và tràn đầy năng lượng hơn trong cuộc sống. Khảo sát được thực hiện với 900 người từ 18 đến 64 tuổi tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và Cần Thơ, phần nào phản ánh vai trò tinh thần của vật nuôi trong đời sống đô thị.
Sự gắn bó này cũng thể hiện rõ trong cách người trẻ sắp xếp cuộc sống. Phương Viên (21 tuổi, Hà Nội) cho biết từ khi nuôi mèo, cô hình thành thói quen trở về nhà đúng giờ, hạn chế những chuyến đi dài và dành một khoản tiền cố định hằng tháng cho vật nuôi.
“Trước đây mình khá tùy hứng, có thể đi chơi đến khuya hoặc đi chơi vài ngày mà không cần chuẩn bị nhiều. Từ khi nuôi thêm một bé mèo, mình phải tính toán trước vì còn có một bé ở nhà cần chăm sóc. Mình không xem đó là phiền phức mà giống như có thêm một thành viên cần quan tâm”, Viên chia sẻ.
Không chỉ giới hạn trong không gian gia đình, mạng xã hội còn góp phần kết nối những người có chung sở thích nuôi thú cưng. Các hội nhóm trao đổi kinh nghiệm chăm sóc, chia sẻ hình ảnh, tìm người trông giữ hay hỗ trợ nhận nuôi chó mèo tạo nên những cộng đồng riêng. Qua đó, việc nuôi thú cưng không còn là câu chuyện cá nhân mà dần trở thành một phần trong lối sống của nhiều người trẻ.
Khi việc chăm sóc trở thành nhu cầu thường xuyên
Cùng với sự thay đổi về tình cảm, cách người trẻ chi tiêu cho thú cưng cũng có nhiều chuyển biến. Bên cạnh thức ăn và những vật dụng cơ bản, nhiều người bắt đầu quan tâm hơn đến chế độ dinh dưỡng, lịch tiêm phòng, khám sức khỏe định kỳ, vệ sinh và chăm sóc ngoại hình cho chó mèo.
Với Nguyễn Dương Ly (25 tuổi, Hà Tĩnh), khoản chi dành cho chú mèo nuôi gần ba năm đã trở thành một phần trong kế hoạch tài chính hằng tháng. Ngoài tiền thức ăn, Ly còn dự phòng chi phí khám bệnh và sử dụng dịch vụ tắm, cắt tỉa lông khi cần thiết.
“Mình có thể cân nhắc khi mua một món đồ cho bản thân, nhưng những khoản liên quan đến sức khỏe của bé mèo thì phải ưu tiên. Có tháng chi phí tăng khá nhiều vì bé bị ốm. Nuôi lâu mới thấy đây là trách nhiệm cần chuẩn bị trước chứ không chỉ đơn giản là thích thì nuôi”, Ly cho biết.
Nhu cầu chăm sóc ngày càng đa dạng cũng mở ra cơ hội cho các cửa hàng kinh doanh dịch vụ thú cưng. Tại những đô thị lớn, ngoài các cửa hàng bán thức ăn, phụ kiện, người nuôi có thể tìm đến cơ sở tắm cắt tỉa lông, khách sạn thú cưng, dịch vụ trông giữ hoặc các phòng khám thú y chuyên biệt.
Đáng chú ý, các dịch vụ này không chỉ phục vụ nhu cầu làm đẹp, với những người trẻ bận rộn, việc sử dụng dịch vụ trông giữ khi đi công tác, du lịch hoặc tìm cơ sở chăm sóc định kỳ đang trở thành một giải pháp để cân đối giữa công việc và trách nhiệm với vật nuôi.
Sự phát triển của thị trường còn kéo theo yêu cầu cao hơn đối với người làm nghề. Theo chị Quỳnh (29 tuổi, chủ tiệm QQ Pet) cho biết mỗi cơ sở chăm sóc thú cưng có phong cách và nhóm khách hàng riêng. Theo chị, làm nghề không chỉ cần tình yêu động vật mà còn đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và tay nghề.
Điều này cho thấy khi người nuôi ngày càng chú trọng chất lượng chăm sóc, các cơ sở cung cấp dịch vụ cũng cần đầu tư vào kỹ năng chuyên môn thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu vệ sinh, làm đẹp thông thường.
Tuy nhiên, mức độ đầu tư cho thú cưng vẫn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế và nhu cầu của mỗi người. Không phải ai cũng lựa chọn những gói dịch vụ đắt tiền. Với nhiều bạn trẻ, việc tự chăm sóc tại nhà, chủ động tìm hiểu kiến thức thú y và lựa chọn sản phẩm phù hợp vẫn là phương án được ưu tiên.
Yêu thương thú cưng đi cùng trách nhiệm
Việc xem thú cưng là thành viên trong gia đình mang đến những thay đổi tích cực trong nhận thức về chăm sóc động vật. Tuy nhiên, tình yêu thương không chỉ thể hiện qua những món đồ chơi, bộ quần áo hay dịch vụ làm đẹp mà còn ở khả năng đáp ứng nhu cầu sống của vật nuôi.
Tại Hội nghị Thú y Thú nhỏ Việt Nam 2026, ThS. Diệp Ngọc Trúc, Chủ tịch Chi hội Thú y Thú nhỏ Việt Nam, nhận định thú cưng ngày càng được xem như thành viên gia đình, kéo theo nhu cầu chăm sóc toàn diện về dinh dưỡng, y tế và phúc lợi.
Bà nhấn mạnh việc chăm sóc thú cưng không chỉ dừng ở phòng và điều trị bệnh mà còn phải bảo đảm động vật được sống khỏe mạnh, an toàn, được tôn trọng và có chất lượng sống tốt về cả thể chất lẫn tinh thần.
Từ góc nhìn này, việc nuôi thú cưng đòi hỏi người trẻ phải tìm hiểu đặc điểm của từng loài, xây dựng chế độ ăn uống và vận động phù hợp, đồng thời chủ động phòng bệnh. Những hành động như tiêm phòng đầy đủ, giữ vệ sinh môi trường sống hay kiểm soát vật nuôi tại nơi công cộng cũng thể hiện trách nhiệm với cộng đồng.
Bên cạnh đó, quyết định nhận nuôi cần được cân nhắc trong dài hạn. Thời gian học tập, công việc, điều kiện nhà ở hoặc những thay đổi trong cuộc sống đều có thể ảnh hưởng đến khả năng chăm sóc vật nuôi. Vì vậy, sự yêu thích nhất thời khó có thể thay thế cho cam kết đồng hành trong suốt vòng đời của chúng.
Từ cách xưng hô thân mật đến những thay đổi trong sinh hoạt và chi tiêu, xu hướng coi thú cưng là thành viên trong gia đình đang phản ánh một nét mới trong đời sống của giới trẻ. Điều đáng chú ý không chỉ là họ dành bao nhiêu tình cảm hay tiền bạc cho chó mèo, mà còn là cách tình cảm ấy dần chuyển thành ý thức chăm sóc và trách nhiệm lâu dài.


